

Houdt de evolutieleer geen genetisch determinisme in?
De weerstand tegenover genetisch determinisme is zeer groot, het boezemt angst in. Ooit hoorde ik het als modder omschrijven. De evolutietheorie wil inderdaad beklemtonen dat de genetische basis niet verwaarloosd mag worden, maar stelt de oorzaken van gedrag veel genuanceerder dan het genetisch determinisme.
Voor gedrag heb je twee ingrediënten nodig. Ten eerste zijn er de aanpassingen aan de omgeving die evolutionair zijn bepaald – het 'gesloten systeem' te vergelijken met de computerhardware. Ten tweede is er de input uit de omgeving die de ontwikkeling van deze aanpassingen regelt, ze in de praktijk omzet. Dat is het open systeem, te vergelijken met de computersoftware. Evolutionaire aanpassingen leveren alleen het gereedschap om problemen in de omgeving op te lossen. Wij lóssen ze op.
Een onwaarschijnlijk belangrijk instrument dat de evolutie ons gaf om problemen op te lossen is onze cultuur. Die cultuur houdt een massa afspraken in. Wat mogen we wel en niet doen, waar willen we 'met z'n allen' naar toe, wat is goed en kwaad, mooi en lelijk? Die afspraken kunnen we altijd veranderen. We kunnen zelfs beslissen ze te laten overheersen over de genetisch bepaalde gedragselementen.
De evolutietheorie houdt dus geen genetisch determinisme in.
<< terug
|