Wat heeft de menselijke taal met de communicatie van dieren te maken?

Het is misschien goed de relatie tussen de communicatie en onze taal even aanschouwelijk voor te stellen. Stelt u zich een weids landschap voor, langs alle kanten begrensd door de horizon. Dat landschap is vlak met hier en daar wat lichte verhevenheden, de ene wat hoger dan de andere.

Ergens in deze uitgestrekte vlakte staat één smalle, hoge berg. Hij steekt ver uit boven de lichte heuveltjes. De vlakte staat voor de onmeetbare massa communicatievormen die in de dierenwereld sinds honderden miljoenen jaren zijn ontwikkeld. De lichte verhevenheden zijn sterkere specialisaties van communicatiesystemen bij bepaalde soorten. Denk aan de ingewikkelde dans van de bijen, waardoor complexe informatie van de dansende bij aan de collega's wordt doorgegeven zodat deze precies weten waar ze voedsel kunnen vinden. Of bijvoorbeeld ook de 'taal' van de walvissen die we nog lang niet begrijpen, maar waarvan we wel weten dat ze complex is en dus waarschijnlijk veel informatie kan bevatten. Die vlakte omvat dus alle diersoorten die informatie kunnen overdragen van het ene individu naar het andere, en ook alle middelen die hiervoor zijn te gebruiken.

De uitstekende berg is een van deze middelen, de menselijke taal, die een sterke specialisatie heeft ondergaan waardoor informatie wordt uitgewisseld die vele malen ingewikkelder kan zijn dan die van bijvoorbeeld de bij. Daarom is het een hoge berg. Hij is smal omdat het om slechts één soort gaat. Het voordeel van deze beeldspraak is dat we beter kunnen zien hoe onze taal wortelt in de oeroude communicatie, en dat ze hieruit is opgegroeid. Zo is ook duidelijk dat wanneer we die berg willen beklimmen, we eerst door de vlakte moeten wandelen. We moeten eerst naar de communicatie kijken om de ontwikkeling van onze taal te begrijpen … zie verder p. 225

<< terug