 |
|||||||
|
Hoe kunnen wij iemand herkennen aan zijn gezicht? Er leven op aarde zo'n 6 miljard mensen. Daarvan kennen wij er elk enkele honderden persoonlijk en vele honderden 'van gezicht', via de media bijvoorbeeld. Uit die talloos veel miljoenen herkennen wij een bekende iemand in een fractie van een seconde. We hoeven het gezicht van een familielid, vriend, collega of buurman maar even te zien om te weten met wie we te maken hebben. Het onderscheid zit ‘m in ontelbare kleine verschillen. Met die verschillen zou men een gezicht in een soort formule kunnen omschrijven. Het volstaat dan om van iemands gezicht al die kenmerken op een rijtje te zetten om te weten wie het is. Dat duurt voor één gezicht wel enkele dagen meet- en cijferwerk. Op deze manier zouden we dus iemand bij een ontmoeting na enkele dagen pas een naam kunnen geven. Niet erg handig, toch? Onze sociale contacten vragen een onmiddellijke hier-en-nu herkenning, en daarbij kunnen de ontelbare kenmerken niet afzonderlijk worden gebruikt. We zien al die kenmerken als één snel herkenbaar geheel. Om een gezicht te 'plaatsen' maken wij gebruik van een supersnel systeem waarvoor in de tijd van ons Moederland een programma in onze hersenschors werd geschreven: het verwerken van een gestalt. Gestalt is een Duits woord dat zo is ingeburgerd dat het niet meer wordt vertaald. Een gestalt is het geheel, de totaliteit van een waargenomen structuur. De eigenschappen van de waargenomen gestalt overstijgen de som van de samenstellende elementen. Een gezicht is als signaal dus geen som van honderden karakteristieken, maar één geheel dat als dusdanig waargenomen en herkend wordt ... zie verder p. 105 en 241 |
||||||
