Auteur
Start
Over Mark Nelissen
Missie
Boeken
Lezingen
Blogs
Contact

Over de auteur

De bril van Darwin

Men zegt wel eens dat onze hersenen bepalen welke ontvangen informatie uit de buitenwereld zal verwerkt worden en welke niet, dus na een voorverwerking in de hersenen. Klopt dat?

De voorverwerking grijpt wel degelijk plaats ... Een voorbeeld. Stel dat u op een drukke receptie met een groepje mensen staat te praten. Het is een geroezemoes van jewelste, want er zijn veel groepjes mensen in gesprek. Doordat het ge-rabarber-rabarber vrij luid is, spreekt iedereen luid om zich verstaanbaar te maken (daardoor ontstaat juist het luide geroezemoes, maar dat terzijde). Ook al spreekt iedereen in de zaal zo hard dat u het zou kunnen verstaan als alle anderen zwegen, toch hoort u alleen wat in uw groepje wordt gezegd; alle andere gesprekken worden weggefilterd en inderdaad gereduceerd tot 'geroezemoes'. De hersenen hebben besloten dat het relevant is het gesprek in uw groepje te volgen en dat wordt dus geselecteerd.

Nu komt het bewijs dat de selectie na een voorverwerking gebeurt. Stel dat in een naburig groepje uw naam wordt uitgesproken. In negen van de tien gevallen vangt u dat op en wordt uw aandacht onmiddellijk naar dat groepje gericht om te achterhalen wie het over u heeft. Uw aandacht voor uw eigen gesprek valt meteen weg. Hoe kan dat? Voordat uw naam viel, hebben de hersenen een voorverwerking gedaan van de gesprekken rondom u en deze te licht bevonden, ze werden weggefilterd. Maar opeens wordt in de voorverwerking waargenomen dat uw naam wordt genoemd. Alarm! Dit is belangrijk, misschien wel heel belangrijk, want er moet meteen worden nagegaan wat de reden of oorzaak is van dat voorval. Misschien wordt er over u geroddeld en dat betekent mogelijk amper te herstellen schade. Of men spreekt in dat andere groepje juist vol lof over uw werk. Ook dat moet verder worden verwerkt want dat kan bijdragen tot een juistere inschatting van uw sociale plaats in de werksfeer (in hoofdstuk 8 meer over het belang van dergelijke dingen in ons sociaal leven).

Kortom: gedurende enkele seconden wordt een andere filter ingeschakeld en verandert uw aandacht van richting. Ziedaar het bewijs: als er geen voorverwerking was geweest, maar alleen een soort perifere filtering, zou u nooit gehoord hebben dat uw naam werd genoemd en zou u er ook niet op reageren … zie verder p. 103

<< terug

Amazing Things