Hebben mensapen voldoende bewustzijn om met symbolen te werken?

Daarbij laat men de dieren symbolen leren, gaande van voorwerpen of vormen met een bepaalde betekenis tot gebaren uit de doofstommentaal. Zo werd bijvoorbeeld een chimpansee aangeleerd dat gekleurde plastic vormen een of andere betekenis hadden. Zo kon een rood, schijfvormig ding de betekenis 'banaan' hebben, een zwarte driehoek betekende 'kleur', een blauwe ster stond voor 'geel', enzovoort. De chimpansee leerde deze symbolen te combineren tot zinnen.

Het voordeel hiervan is dat men vragen kan stellen. Toen het dier werd gevraagd om de zin '... is de kleur van een banaan' te vervolledigen met een van de vormen, koos ze de vorm die stond voor 'geel'. Let wel: deze vorm noch de vorm die 'banaan' betekende, waren geel. De chimpansee moet dus een abstracte notie van zowel 'kleur' als van de 'gele kleur' hebben gehad. Met andere woorden, de herinnerde kleur van een banaan en de plastic vorm die deze kleur weergeeft, hebben alleen een symbolische relatie met elkaar, net als het woord 'geel' voor ons. Er zijn veel van die proeven gedaan met mensapen. We kunnen eruit concluderen dat de vorm van bewustzijn die 'de creatie van en het omgaan met abstracte ideeën, en ook het communicatief uitdrukken ervan' al voorkomt vanaf de primaten … zie verder p. 279

<< terug