Een stukje uit de inleiding:
Darwin zag dezelfde wereld die iedereen kan zien, maar hij had de juiste bril om veel meer waar te nemen, meer te begrijpen. Wij krijgen zijn bril cadeau en kunnen vandaag zelf leren waarnemen, en dingen zien die niet iedereen ziet. We kunnen naar de levende wereld kijken als naar een boeiende film in 3D.
Het wordt nog boeiender als we naar de cast van deze film kijken, we spelen er immers in mee! Zijn we tenslotte zelf geen stukje van die levende wereld? Laten we even uit de scène stappen, in een luie stoel gaan zitten en kijken naar ons doen en laten, ‘nog even voor het slapen gaan’.
Ik beloof u geen heavy academisch boek. Voor het slapengaan willen we geen zware film. We houden het luchtig, leesbaar, goed verteerbaar, maar vertellen wel het verhaal dat verteld moet worden. Het is niet omdat we de academische woorden weglaten dat we de wetenschappelijke basis geweld mogen aandoen. Ik wil mijn verhaal vertellen aan de hand van afzonderlijke stukjes, een stijl in dienst van de leesbaarheid. We wandelen, samen met Darwin, door het landschap van het menselijk gedrag en plukken hier een klein bloempje, daar een dikke tak.
De verhalen handelen immers over kleine en grote dingen, soms heel kleine – waarom kruis ik mijn armen tijdens een gesprek? – tot grote, fundamentele vragen – ben ik nog dezelfde mens als toen ik geboren werd, waarom moet ik sterven? Ik gooi al die vertellingen doelbewust door elkaar en spring van een klein bloempje naar een grote tak en weer terug. Zo denken we in het alledaagse leven over onszelf: ongeordend komen gedachten bij ons op en denken we erover na. Ook in dit boek. En dan hoop ik dat de lezer gaandeweg door deze darwinistische bloemlezing de manier van denken zal begrijpen.
De vertellingen kunnen dus kriskras door elkaar gelezen worden. Ze hebben geen stelselmatige opeenvolging. Daardoor komen er herhalingen voor, dingen die eerder al zijn besproken. Dat is nodig om elk stuk afzonderlijk begrijpelijk te maken.
Elk verhaal is op verschillende plaatsen en in steeds andere omstandigheden geschreven. Elke gedachte die in mijn brein opkwam, als een pop-up, zette me aan het schrijven. Deze inleiding tik ik op mijn iPhone op het strand van de Camargue, misschien proeft u nog het zand. Soms voelde ik me in de trein geroepen om de pen te pakken, soms op een terrasje of in een hotel, vaak tijdens vergaderingen.
De verklaring voor deze verscheidenheid is niet ver te zoeken: overal waar hij komt, wordt een gedragsbioloog geïntrigeerd door de mens en zijn gedrag: op straat, op de bus, in de supermarkt. Hij opent zijn ogen en vindt materiaal, meer dan genoeg materiaal, dat is het probleem niet. De kunst is eerder zich niet altijd te laten verleiden tot een dissectie van ons gedrag. Ik moet u en mezelf ook af en toe eens rustig laten doen, zonder dat meteen open te snijden.
<< terug